Kles(Rijistri)
  Taẓuri  
 
 
 
  

| | |

Asaru Munik neɣ yir tamgarḍt

munik.jpgInna yas Andri Bazin: “Ssinima d udem umaḍal iγ iccuren tiṭ“. S tmuγli am ta n Bazin, xas d amusnaw ammeqwran I illa deg annar agi n ssinima, tuγal ssinima s umata d tirga. Neγ am akken talsa tezga tessalay-d isura γef akken tettargu amaḍal, tudart, timetti. Maca nek walaγ anamek agi iqmeḍ, idyeq, irra-d tilisa war lwi I unamek n ssinima, I iswi n usaru. Acku ayen id-skanen isura ass-a ikka akk-in I targit, infel γef yiri n wayen tessen tiṭ.

Macci d yiwen macci d sin isura I nezmer ad ten-id nebder , ad ten-id nessedu, am uγrab I ukeddar, akken ad nesken asaru macci kan d awlaf , macci kan d udem iγ iccuren tiṭ, maca d udem neγ, neγ d nekwni s timad nneγ, d awlaf n tudart nneγ, d awlaf n wayen iḍran d wayen iḍerrun yid-neγ.
Gar isura id-ifγen ussan-a u id-izgan nnig unamek id-ifka Bazin I ssinima, illa Munik n Steven Spielberg. Ahat, si Fahreneiht 9/11 n Mickael Moore, d asaru agi kanI inulen tasartit akken I wulem, isrewten isental iqnen γur-s akken ad tt-is sengagu, issaweḍen tidett d umezruy ar ssinima.
Munik ittwakkes-d seg udlis n uneγmas akanadi Georges Jones id ifγen deg ussegwass1984 u id-isgrarben deffir-es ayendin d awal d usfuti. Asaru yagi ihi n Spielberg illa-d γef ayen iḍran send turarin tulampiyin n Munik 1972 ass-mi kren kra Israyiliyen akken ad rren ttar n 11 n inaddalen udayen ittwanγan di Stember Abarkan (tarbaɛt irebraben ifalstinyen). Golda Meir, aneγlaf amewaru n tmurt n Israyil imiren, tessali-d agwlaf isardasen u iswi-s: ad yaf 11 iterassen akw ikkin deg umenγi yagi u ad asen barnen taɛenqiqt. Sin issegwasen imeslaḍen n ugwlaf agi kkaten-tt si tmurt ar tayeḍ: nudan ufan! Leqwḍen-d talγut , uγen-d imrigen di ssuq abarkan, xedmen ipaspuren ukellex,… Ulac ugur iten irran ar deffir akken ad d-rren temgarḍt.

Atan ihi wanida I yufan u inγan iterrasen I γef ttnadin:
- Yiwen di Ṭelyan γef umnar n yiwet n tmezduγt.
- Wayeḍ undin as lbumba di tilifun deg yiwen usensu di Fransa.
- Sterḍqen taxxamt n usensu di Atina I deg illa izdeγ wayeḍ.
- Nγan daγen qrad n waɛraben sdat yiwet n teglizt di tmurt n Swiss.
- Nγan yiwet n teqcict d tahulandit di tmurt-is.
- Sterḍqen takerrust n wayeḍ di tmanneγt n Fransa, Paris.

Si 16 di tuber 1972 almi d 11 di nuyember 1974, isradasen n ugwlaf-a nγan azal n 15 medden u s wakka id-irran ttar n watmaten nsen akken I t-mmenna Golda Meir. Maca xas akken temgarḍt ur tegwri ara fella-sen, teffeγ iten talsa seg ubrid. Ass-mi ssawḍen ar iswi nsen uγalen yagi am idak I γef nudan, am idak inγan. Tin γars, win issawlen I temgarḍt s temgarḍt, ur yif ara win izwaren ar γer-s!

Tagara usaru tell-ad di New York deg ussegwass n 1975. Dinna is d-gwran yir wussan I uqerruy n ugwlaf nni isardasen. Ndama, iγweblan, ccek uγalen as d azrar γef temgwarḍt. Yuγal ittnaγ d yiman-is akken ad iwali s tidett ma d ayen ilhan neγ d ayen n dir I iga I tmurt-is, I yiman-is, I twacult-is.

Dinna teḍfer-it tkamiratt, d netta iteddu γef yiri n wasif Hudson. Dagi Spielberg ira ad yinni iγweblan n urgaz-a atnan am wasif: meqqwer-it, mbwawllen akw. U netta s ttimad –is am waman n wasif: teddun ur zrin sani!
Iḍfer-it akken s tkamiratt iteddu, ifassen di lǧib, aqerruy wisen anid-at!
Isken-ed daγen takniwin nni ikwemzen igenni n World Trade Center mi isedda takamiratt ar uzelmaḍ, u dagi ugwaγ macci imi cebḥent itent-id isedda neγ imi llant beddent di tallit nni I deg teḍra tedyant, maca ibγa ad yini ayen texdem Golda Meir di 1972 am ayen ixdem G. Bush di 2001: mussan tasna n warzazen; neγ uzlen ar tasna n urẓaẓen akken ad nγen arẓaẓ. Netta win imusan tasna n warzazen ad yili izmer as, ibγu-t Spielberg neγ iqqim!

Macci d tikkelt tamenzut ihi id-ssuli Spielberg isura innulen tasartit tagrakalant tamirant. Ttrad n Imaḍalen daγen d yiwen seg imenuγen d imenγiyen mgal irebraben. U deg-s daγen isken-d d akken, di kra n tlufa, macci d abeckiḍ I d tifrat.

Ihi xas akken Spielberg iga isura γef iwqasen am Jaws, d isura ihuzen temẓi n urrac am E.T. d amdan uγur tella tmuγli d ibeddi di temsal.

Munik d asaru, d tamacahutt, d taluft, d temsalt, d tadyant, d amezruy u mmennaγ ad ad t-walin medden d tirni. Wid ur nessin ara Spielberg d umahil-is ad ten ǧǧaγ s kra n wawalen-a id-inna:
``Tamgarḍt tesssawal I temgarḍt, d afus n twaγit. Ma teskecmeḍ targagit deg ulawen irebraben, mi ara tenγeḍ wid ineqqen, mi ara tekked s nnig isuḍaf akken ad d-tfeḍ wid ikkan s nnig isuḍaf, mi ara tekseḍ sser d isseγ ḍef win iten iksen γef medden, imiren ak iffeγ wul, ad ak teffeγ tasa, ad tefγeḍ I ubrid. Ad tuγaleḍ am icenga-k, ur ittili umgired gar awen. Ma ira yiwen ad iḥud s tidett γef tugdut, isefk fell-as ad as ifek azal I tuklal u ad ibed γur-es.``

M.A.U.

Asabter yellan deffir wa | Asabter n zdat


Ulac win i d-yennan kra γef umagrad-a. Ilik(kem) d-amdan amenzu ara d-yinin kra fell-as.

 
 
Copyright 2006 imyura.net