Raconte-Arts, d isem n tfaska yebγan a d-yini : Ccnu-d taẓuri. Tafaska-agi d-ilulen deg At Yanni, tettili-d yal aseggas deg unebdu. Aseggas-agi, d uṭṭun wis kraḍ di leεmer-is, teldi-d tiwwura-s γef imalas adelsan yewwin isem : Tiγri n wedrar. D tasekla n tsekla d tẓuri neγ n yidles s umata. D aneḍray adelsan s wazal-is i iqellεen ass n sad 8 yulyu 2006 deg uγerbaz n At Yanni γef ssaεa 11 akken ad tezger γer tγiwant n Iwaḍiyen alamma d taggara-s ass n 14 seg waggur ideg nella.
Ma d wid d-yessuddsen tafaska-agi, Ḥasan Metref d imeddukal-is, yal yiwen s yisem-is, mačči d yiwet tuddsa i yettekkan, gar-asebt : Tiddukla n tdukliwin n tẓuryin n isura d umezgun n Tizi-wezzu, taγiwant n At Yanni, Axxam n yelmeẓyen n Iwaḍiyen anda tettekka daγen tamehla n yidlesn Tizi-Wezzu, Aseqqamu Unnig n Timmuzγa, CFPA n Buxalfa d waṭas n tiddukliwin d tudrin, ula d imdanen, yal yiwen yewwi-d tazmert-is.
Inebgawen n tfaska bḍan γef sin. Iberraniyen d-yusan si Merruk, Marikan, Sbenyul, Fransa, Ṭalyan d Beljik. Yal yiwet neγ yiwen, yewwi-d yid-s kra ama d asarag neγ d taẓuri. Ma d inebgawen izzayriyen, nnig n 70, gar-asen inaẓuren n yal taẓuri, imura, imedyazen, isdawanen… Usan-d si Wehran, Lezzayer tamanaγt, Tizi-Wezzu, Bgayet, Blida, Iεeẓẓugen, Sidi εli Bunab, Lberğ Mnayel… D wigi akk i yefkan tameddurt i tfaska.
Ahil n tfaska yezzi γef ihanayen n umezgun d tekrut Imsebriden d Usirem, tarbaεt n Iḍebbalen n At Yanni, ahanay n webrid d-ihegga Schaul Pifer, talilt n Guraya, isura, iḍ n tmucuha… atg. Ma d isaragen mačči d yiwen, s wazal-nsen akk. Gar-asen, asarag d-fkan Suzanne Gouhot d Kamel Stiti yewwin azwel « Isteqsiyen γef tẓuri : seg uzermezryu γer werqam n teγremt ». Neγ dγa tiγimit yezzin γef tsekla n Tefriqt neγ Tamazγa di tmura n berra anda ttekkan imura, imedyazen amedya n Yusef Merraḥi, Cami-Abranis… Denis Martinez yesmekti-yaγ-d d tecraḍ n tulawin n zik s werqam n tejmaεt di taddart n At Yanni…
Tafaska-agi d tameγra yerẓan lqaleb n tmeddurt n temnaṭ-nni azal n 7 wussan d wuḍan. Wid yennumen ttruḥun-d γer tmeγra-agi, qqaren-d γef tfaska tesεa iḥeckulen am tfewwart n Ṣṭif, win yerzan fell-as ad yebγu ad yuγal. Acku d tameγra n lferḥ d taḍsa, n tussna d tmusni, n temlilit gar yemdanen. S imeslayen nniḍen, d timlilit n tayri d telwit. D ayagi i teḥwağ i teḥwağ temnaṭ-agi n Laqbayel, d ayagi i teklal.
Ihi akka, asihar s uṭṭun wis 4 n tfaska racont-Arts. Tanemmirt i wid akk i icerwen tidi.
Smaεil Σebdenbi