 | | |  |
 |  |  | |
|
|
|
| | Ulγu n Umussu n Timanit i Tmurt n Yeqbayliyen
| | wagi d ulγu n Umussu n Timanit i Tmurt n Yeqbayliyen
yessawal-ed ar wesmuli n tefsut Imaziγen,
tiγri yagi, ilmend n 20 yebrir 1980 d tin n 2001,
di Bgayet ass 20 yebrir 2008 af 11 t. ad tilli yiwet tikli i wesmekti, d yimal tmurt n Leqbayel: seg T.R.B. alamma d axxam n yedles Ṭawes Σamruc.
di Tizi Wezu, ass 20 yebrir 2008 af 14 t. d inelmaden n tesdawiyin ara yerrnun ar tikli n C.L.E. tameskant agi, d aselγu γef timanit i tmurt n Yeqbayliyen, seg tewwurt n tesdawit Mulud Mεamri alamma d talemmast temdint.
Ma di Paris ad yilli usegrew, di la place de la république, ass n sḍisass(samedi) 19 yebrir 2008 af 14 t. |
|
|
|
|
| Isalen & tidmiwin |
Sγur
Ameγnas n Timanit | |
Sγur
Ğ.B | Azul Iḍelli i yessermed Ferḥat yiwen usarag di taddart Agni Σrus (Tizi-Hibel) ilmend umahil i tessudes tiddukla Tigawt n taddart-a i d-nebder. Ma nedder a d-nuγal s awal γef wayen d-yenna Ferḥat. Ğ.B |
|
|
Sγur
moh | azul a Dda Ğamal, aql-aγ nettraju awal-ik ihi; |
|
|
Sγur
Ğamal | Azul ay ameddakel ( Muhabdiki) Akken d-kecmeγ si Bumerdas akk d Tizi, yemmuger-aγ-id wahil ara ssudsen ussan kra inelmaden n tesdawit n USTO, dγa tameddit-a γef 18 (t) ara neg yiwen uhanay umezgun di tzeqqa n "C3"; ugar γef yermad-nniḍen, imi yal armud yeḥwağ ayen din d tazzla. Akken ara yezri uḥemmal-a a d-nuγal γer wayen d-yenna Ferḥat deg usarag i yessermed di Tizi-Hibel. Tegra-d di tikli n wass-a, yerra-d γef westeqsi yerzan snat tikliwin ara yeḍrun di Bgayet ( deg yiwen wass, deg yiwen webrid...): "Nekkni (MAK) γef leḥdac n wass n 20 Yebrir, ma d RCD ur d-yemli ara akud (γef wacḥal ara tili tikli-ines?! Ma yella deg yiwen wakud, skud daγen RCD yessuter tadukli d tegmat, amek?! -- Ma yeqbel asuter-nneγ ( ayen ara d-nini deg isuγan akk d tira yellan deg ibeḥnuqen ara nerfed) ad neddu akken, ulac kra n wegnu akk. Tamawt: Tegra-d deg wennar wissen amek ara teḍru?! Yal tikkelt ttmektiγ-d awal n Si Muḥ: "A leḥbab tebγam tagmat Mebla atmaten" Neγ daγen: "Tikkwal qqareγ-as : Tagmat tettak-d atmaten "Tikkwal qqareγ-as : D nettat i ten-ibeṭṭun"
Ğamal |
|
|
Sγur
moh | tanemmirt a gma Ğamal, γef isallen agi d-tefkiḍ, ammer d lebγi-k a yul, tikli n 20 yebrir, a tt-ssdukkel akk Leqbayel, d acu ten-yeğğan armi d tasdat tanegarut, ara d innin tadukli, tilaq ad mtawan seg zik.Maca tadukli yal tikkelt akka, teṭṭili-d ur d-tkečem, ihi ad nẓer tamedit n 20 yebrir amek teḍra, ula d iḍeli 19 yebrir deg Paris, wa di la place de la republique, wa di trocadero, "yelha ammer tella tdukli, neγ uhu?" |
|
|
Sγur
Ğ.B | Azul Awer th'ed'rem i wayen yed'ran zdat uz'ekka umeγras Masinisa Germah' (di Tizi-Hibel) ass n 18 Yebrir 2008 ger iεeggalen umussu n leεrac, di Tizi-Hibel: rregmat, asibbi, wa yeqqar i wayed' "ay axabit"!... "Tikkwal qqareγ-as : Leh'bab ay sεiγ d axlafen Tikkwal qqareγ-as d iγeblan kan i d-rennun" D Si Muh' i yennan akka. Ğ.B |
|
|
Sγur
hmed aselmad | Azul fell-awen s umata ay imerza n usmel-a
Acḥal ferrḥeγ mi ara d-tettadrem awal "tadukli" ! ilha wawal-a, d asfillet γer zeddi n tegmat
Ay akken rẓag wawal "beṭṭu neγ iγisi" ! ay akken ijerreḥ yir awal deg wul mi ara t-ttemyinin watmaten izdi uxxam neγ udrum ; tezdi tmurt neγ tutlayt !
qqaren : " zreε lxir ad imγi " ; hdert γef tdukli ad tili.
hmed aselmad
|
|
|
Sγur
bu ugernin | Ma tessurfem-iyi, ad d-fkeγ tidmi-w γef tirawalt :
Awal " ulγu ", nettaru amagrad-is d "a" inumek "alγu" mi ara yili deg waddad ilelli ---- Alγu n umussu n ...
Ma s umagrad "u", ittili anagar deg waddad amaruz. Md : axxam / uxxam abrid / ubrid amussu / umussu alγu / ulγu
bu ugernin
|
|
|
Sγur
ayirat | Limmer d lebγi-k ay ul, ala wid ifehmen IZEN n wid i d-yekkren γef Tmaziγt neγ γef Teqbaylit ara yettekkin deg wesmekti n tefsut n 80, bγiγ a d-iniγ wid ur tt-nettaru ara d acu fehmen deg izen n Mεemmri ? WIN IRAN TAMAZIΓT AD YISSIN TIRA-S , ayen nniḍen akk d tikellax ! |
|
|
Sγur
moh | deg yeγmisen i d-yettefγen di tmurt, isali-yagi n ttiεad n 20 yebrir, ngum azemz-is ffkan-t-id kan akka d asmaεreq, mačči akken iwata, xerṣum agdud ad yeddu s waṭas di tikli n 20 yebrir; armi d tura illa d-ttmeslayen ciṭuh; ma deg wesmel agi n yemyura, isali-ya, yella sḍis wussan ngum azemz n 20 yebrir; |
|
|
Sγur
ayirat | Amek ihi a muhabdiki, yuγal dduklen wat MAK d wat RCD? |
|
|
Sγur
Ğ.B | Azul Atan wahil yeḍran deg Wehran ussan: Ass n 18 Yebrir : Deg tzeqqa uγerbaz igerdan di Ḥḥey ṣṣabaḥ, temmug temsikent n yedlisen akk d isemliyen, daγen tifelwiyin n teklut unaẓur Kamal Buεrab. Aṭas n yemdanen i d-irezfen, gar-asen "Akunsil" n Fransa, tanemhalt n "CCF" n Wehran. Ahil-a d tiddukla Numidya i t-igan, d tirirt i usuter n kra n yemsermaden uγerbaz-a. Ass n 20 Yebrir. Deg uγaram asdawan "C1" akk ass: Tamsikent n yedlisen; asezri usaru "Adrar n baya" γef 18 (t), Ahanay umezgun "Bu tcacit ulac-it" γef 11 n yiḍ, ma d tameγra n ccna tekfa γef 2 n ṣṣbeḥ. Ahil-a d tiddukla Numidya i t-igan d tiririt i teγri n kra inelmaden n uγaram asdawan "C1".
Ayen ara yilin azekka n 23 D 24 deg teγremt n tẓuri d yedles n Whran: Sin wussan n tezrewt (unadi) γef usentel " tamaziγt tutlayt tayemmat". Ddeqs iselmaden si tesdawiyin n Wehran d Mestγanem ara yettekkin deg-s. Si tama-nniḍen ad tili temsikent n yedlisen, ahanay umezgun ( azekka γef 17, 30), tameγra n ccna ( sellazekka γef 17 (t). Ahil-a daγen d tagelda (ssurfet-iyi rriγ a d-iniγ "tiddukla") Numidya n Wehran ara t-yessudsen. Tamawt: Ugar γef uttekki n kra seg iεeggalen-ines yellan d inebgawen γer tiddukliwin Ṣirta n Bumerdas, Tigawt n Wegni Σrus ( Tizi-Hibel) akk d temlilit n wedlis amaziγ yekfan selliḍelli (20 Yebrir) deg Bumerdas. Tanemmirt Ğ.B Amaruz n "alγu" d wa "welγu" mačči d wa"ulγu" acku yiwet tergalt i yellan deffir umagrad "A". A sent-id-nuγal i temsalin-a mi ara yezri ccyaḍ-a. |
|
|
Sγur
ayirat | Tanemmirt a Ğamal, atan ihi ayen akka d-tessudsem irenu-d tamussni i wid i tt-yettnadin. |
|
|
Sγur
moh | nekk γileγ ay Ayirat, d ayen tefsi tyerist nni kersen walhinen, ziγen mazal-itt! yernnu tura, waqila ttxelisen, ttakken-asen idrimen i wid issexraben tadukli;
tanemmirt a Dda Ğamal γef isalen-a, i γ-id-tuzenneḍ si Wehran a wi yellan gar-awen, d leqdic yelhan, ammer akk tidukliwin tidelsanin ad qedcent, am Numidya;
tamwt: tura d ayen lemdeγ amek ar aruγ (alγu) tanemmirt; |
|
|
Sγur
ayirat | Azul fell-ak a muhabdiki, iḍelli mmeslayeγ d yiwen uselmad n tmaziγt(taqbaylit) yellan di Tici (Bgayet) yenna-d : " di tiddukla-inu nekkat amek ara nesselmed tira n teqbaylit maca imdanen ur d-ttasen ara ! D acu ara d-rnuγ nnig waya, yif-it ad ssusmeγ kan! |
|
|
Sγur
moh | azul ay Ayirat acimi ara nessusem, i mi ara nwali kra akken ttruẓun deg wayla-nneγ, deg imussnawen n yedles nneγ, ssnemmiren kan deg ccix leflani, d salim Saεdi, winna akken is-yeqqaren nekkni nusa-d si Lḥimyar, yernu netta d Acawi, ihi tabγest kan a gma, |
|
|
Sγur
ayirat | I wakken ad tili tebγest yessefk ad yili usirem, naqqal ssarameγ aṭas taggara mi walaγ belli iεdawen n ddaxel ugaren win n berra, dinna i walaγ ur telli tuγalin deg-nneγ. |
|
|
Sγur
moh | ur yesshil ara γef weγref yellan ddaw uzaglu n tesnareft ad yemḥiḥed, yal tikkelt ara newwet a d-naff taγawsa, s wacu ara nerfed tamaziγt, a d-asen ad ṭfen s wid nneγ, i wakken ad terwin, wali kan seg wasmi tzureg tmurt ar ass-a, bdan ukren azarug-nni, s kra n win d-innan mačči akka, a t-wwten, a t-gren a lḥebs, neγ a t-nnγen, rwin ikabaren, tidukliwin, di tmurt ula deg innig, anida-tt tiliẓri nni pan-Amaziγ, yellan deg yeswi n wegraw umaḍal Amaziγ? d acu γ-id-yegran tura, waqila siwa timanit ay amidaw; asirem yelha, tabγest telha; |
|
|
Sγur
ayirat | Tanemmirt a muhabdiki, aql-i lemdeγ awal " amidaw ". |
|
|
Tekki da akken a d-tiniḍ kra neγ kra. |
|
| |  |  |  | |
|